Εκλογή του Δρ Γιώργου Σταματάκου, Διευθυντή Ερευνών ΕΠΙΣΕΥ, στο ΔΣ του VPH Institute (Ινστιτούτο για την Εικονική Φυσιολογία του Ανθρώπου)

VPH institute - Board of Trustees
VPH institute – Board of Trustees

 

Μια πολύ σημαντική διάκριση για το ΕΠΙΣΕΥ αποτελεί η πρόσφατη εκλογή του Διευθυντή Ερευνών του ΕΠΙΣΕΥ, Γιώργου Σταματάκου, ως μέλος στο ΔΣ του VPH Institute. Ο Δρ. Γιώργος Σταματάκος εξελέγη στο Παρίσι ως ένα από τα τρία μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου (Board of Trustees) του διεθνούς Ινστιτούτου για την Εικονική Φυσιολογία του Ανθρώπου (Virtual Physiological Human Institute ή VPHi). Η εκλογή του έγινε κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης των μελών του Ινστιτούτου.

Το VPH Institute εστιάζει στην ανάπτυξη και στην κλινική εφαρμογή της αναδυόμενης και πολλά υποσχόμενης επιστημονικής και τεχνολογικής περιοχής της In Silico (ή Υπολογιστικής) Ιατρικής. Εδρεύει στις Βρυξέλλες, ενώ τα μέλη της μπορεί να προέρχονται από οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Τα άλλα δύο εκλεγέντα μέλη του νέου διοικητικού συμβουλίου προέρχονται από το Πανεπιστήμιο του Ώκλαντ της Νέας Ζηλανδίας (Καθηγητής Peter Hunter) και από το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ της Ολλανδίας (Καθηγητής Alfons Hoeckstra). Tο τριμελές, Διοικητικό Συμβούλιο του VPHi επιβλέπει και ελέγχει το πολυμελές Συμβούλιο Διευθυντών (Board of Directors) του Ινστιτούτου.

Στόχος της In Silico Ιατρικής είναι η ανάπτυξη πολύπλοκων μαθηματικών και υπολογιστικών προσομοιωτών της βιολογίας, της φυσιολογίας και της παθολογίας  ιστών, οργάνων και συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού καθώς και της απόκρισής τους σε ποικίλες θεραπευτικές επεμβάσεις ώστε να καθίσταται δυνατός ο πειραματισμός του κλινικού γιατρού στον υπολογιστή (in silico) πριν τη λήψη της εκάστοτε τελικής του απόφασης για τη θεραπευτική στρατηγική που θα ακολουθήσει. Στην όλη διαδικασία, η οποία αποσκοπεί στην επιλογή του καλύτερου δυνατού θεραπευτικού σχήματος για δεδομένο ασθενή, αξιοποιούνται τα ατομικά «πολυκλιμακωτά» δεδομένα του ασθενούς, δηλαδή δεδομένα από πολλές χωρο-χρονικές κλίμακες, όπως μοριακά, ιστοπαθολογικά και απεικονιστικά/τομογραφικά δεδομένα, καθώς και δεδομένα λειτουργικών σημάτων (καρδιογραφήματα,  εγκεφαλογραφήματα κτλ.). Τα παραπάνω στοιχεία υφίστανται μια ιδιαίτερα απαιτητική επεξεργασία από σύνθετα μαθηματικά-υπολογιστικά μοντέλα και αντίστοιχα υπολογιστικά συστήματα υψηλών επιδόσεων, τα οποία προβλέπουν και οπτικοποιούν την απόκριση του ανθρώπινου οργανισμού σε υποψήφια θεραπευτικά σχήματα, φάρμακα και/ή ιατρικές συσκευές. Οι προβλέψεις αυτές λειτουργούν σαν υποστηρηκτικά «εργαλεία» ακριβείας των αποφάσεων των γιατρών και η αξία τους έγκειται στο ότι αξιοποιούν με επιστημονικά αυστηρό και αξιόπιστο τρόπο την τρομακτικά μεγάλη συσσωρευμένη ποιοτική και ποσοτική γνώση και πληροφορία για τα υπερπολύπλοκα φαινόμενα κλινικού ενδιαφέροντος.

Είναι αξιοσημείωτο ότι, πρακτικά, όλες οι βασικές περιοχές της μαθηματικής και της υπολογιστικής επιστήμης και τεχνολογίας έχουν επιστρατευθεί γι αυτό το σκοπό, λόγω της υψηλής πολυπλοκότητας του εγχειρήματος. Αν και η κύρια στρατηγική που έχει υιοθετηθεί από την In Silico Ιατρική είναι η «μηχανιστική προσομοίωση», δηλαδή η απευθείας μαθηματική μοντελοποίηση και προσομοίωση των βιολογικών, φυσικών και χημικών νόμων και κανόνων των υπερπολύπλοκων πολυκλιμακωτών φυσικών φαινομένων κλινικού ενδιαφέροντος, η Τεχνητή Νοημοσύνη παίζει και εδώ ένα σημαντικό ρόλο. Μέθοδοι Τεχνητής Νοημοσύνης καθώς και κλασικής Στατιστικής εφαρμόζονται κυρίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχει ακόμη έλλειψη λεπτομερούς ποιοτικής και ποσοτικής κατανόησης των επί μέρους βιολογικών φαινομένων και των αλληλεπιδράσεών τους, ή όπου τα είδη των κλινικών δεδομένων που είναι δυνατό να συλλεχθούν δεν επαρκούν για την τροφοδότηση των υπαρχόντων πολυκλιμακωτών μηχανιστικών μοντέλων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί προσομοιωτές της in Silico Ιατρικής, όπως ο διεθνώς πρωτοποριακός Ογκοπροσομοιωτής (Oncosimulator) που προτάθηκε από το Γ. Σταματάκο και υλοποιήθηκε από την Ομάδα για την In Silico Ογκολογία και την In Silico Ιατρική των ΕΠΙΣΕΥ-ΣΗΜΜΥ-ΕΜΠ της οποίας και ηγείται,  βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια κλινικής προσαρμογής και επιβεβαίωσης στα πλαίσια κατάλληλων διεθνών κλινικών δοκιμών. Για παράδειγμα ο Ογκοπροσομοιωτής του παιδιατρικού όγκου του νεφροβλαστώματος βρίσκεται στη φάση αναδρομικών κλινικών ελέγχων και σχεδιασμού κατάλληλων προοπτικών ελέγχων υπό την κλινική εποπτεία του Δρ Norbert Graf, Καθηγητή Παιδιατρικής Ογκολογίας και Αιματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ζάαρλαντ της Γερμανίας και Επικεφαλής του κλάδου νεφρικών όγκων της Διεθνούς Εταιρίας Παιδιατρικής Ογκολογίας (SIOP). Σημειώνεται ότι η δεκαπενταετής συνεργασία του Γ. Σταματάκου με το N. Graf καθώς και των αντίστοιχων ερευνητικών ομάδων έχει καταστεί άκρως επιτυχημένη και διεθνώς υποδειγματική.

Επισημαίνεται ότι, η χρηματοδότηση της ερευνητικής ομάδας του Γ. Σταματάκου έχει προέλθει αποκλειστικά από ανταγωνιστικά Ευρωπαϊκά, Ευρω-αμερικανικά, Ευρω-ιαπωνικά και σε πολύ μικρότερο βαθμό Ελληνικά ερευνητικά προγράμματα, με βασική και ανελαστική προϋπόθεση τη διεθνή αριστεία. Η χρηματοδότηση αυτή έπαιξε θεμελιώδη ρόλο στην αντίστοιχη έρευνα, ιδιαίτερα κατά την μακρά περίοδο της Ελληνικής οικονομικής κρίσης. Είναι αξιοσημείωτο ότι, υπό συνθήκες ακραίας κρίσης, τα αποτελέσματα του μεγάλης κλίμακας ευρω-αμερικανικού ερευνητικού προγράμματος  CHIC για την In Silico Ογκολογία,  του οποίου ο Γ.Σ. υπήρξε ο επιστημονικός και ο γενικός συντονιστής, αξιολογήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) ως «άριστα» (excellent) και «μεγάλα επιτεύγματα» (great achievements), όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στον επίσημο ιστότοπο της ΕΕ.

 

Δρ. Γιώργος Σταματάκος
Δρ. Γιώργος Σταματάκος

Ο Δρ Γεώργιος Σ. Σταματάκος είναι Διευθυντής Ερευνών στο Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ) της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΣΗΜΜΥ) του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) στη γνωστική περιοχή της Ανάλυσης και Προσομοίωσης Βιολογικών Συστημάτων και της Αλληλεπίδρασής τους με την Ηλεκτρομαγνητική Ακτινοβολία. Είναι επίσης Επισκέπτης Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Κρατιδίου Ζάαρλαντ στη Γερμανία (Medizinische Fakultät, Universität des Saarlandes). Υπήρξε ο Iδρυτής και είναι o Διευθυντής της Ερευνητικής Ομάδας για την In Silico Ογκολογία και την In Silico Ιατρική του ΕΠΙΣΕΥ-ΣΗΜΜΥ-ΕΜΠ (www.in-silico-oncology.iccs.ntua.gr).Aπό το 2016 έως το 2019 υπήρξε Επισκέπτης Καθηγητής στη ΣΗΜΜΥ, ΕΜΠ.

Eχει δημοσιεύσει περισσότερα από 170 άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με κριτές, σε πρακτικά συνεδρίων με κριτές και σε βιβλία (βιβλία και κεφάλαια).

Εχει διδάξει εκτεταμένα σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο στις Σχολές ΣΗΜΜΥ και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του ΕΜΠ (ΣΕΜΦΕ) καθώς και στη Σχολή Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονικών Αξιωματικών Διαβιβάσεων (ΣΤΗΑΔ) η οποία είναι μεταπτυχιακή της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων. Τα μαθήματα που έχει διδάξει περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία (και Μικροκύματα), Εργαστηριακές Ασκήσεις Οπτοηλεκτρονικής, Εργαστηριακές Ασκήσεις Τεχνολογίας και Εφαρμογών Lasers, Eργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής.

Διαμόρφωσε και πρότεινε το μεταπτυχιακό μάθημα με τίτλο “Πολυκλιμακωτή Προσομοίωση της Ασθένειας του Καρκίνου και In Silico Ιατρική” (κωδικός 705) της ΣΗΜΜΥ. Διδάσκει το εν λόγω μάθημα στο Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών της ΣΗΜΜΥ από το 2014. Aυτό αποτέλεσε και το πρώτο διεθνώς μεταπτυχιακό μάθημα αφιερωμένο στην αναδυόμενη περιοχή της In Silico Ιατρικής (http://www.vph-institute.org/news/new-postgraduate-subject-on-multiscale-cancer-modelling-and-in-silico-medicine-mscm-ism.html). Σύντομη περιγραφή του μαθήματος βρίσκεται στη διεύθυνση: https://www.ece.ntua.gr/gr/doctoral/courses/705

Εχει επίσης καθοδηγήσει πλήθος διπλωματικών εργασιών και διδακτορικών διατριβών στη ΣΗΜΜΥ.

Ο Γ. Σταματάκος είναι κάτοχος Διπλώματος Ηλεκτρολόγου Μηχανικού από το ΕΜΠ, μεταπτυχιακού διπλώματος MSc στη Βιοϊατρική Τεχνολογία (ΜSc in Bioengineering) από το Πανεπιστήμιο του Strathclyde (Γλασκώβη, Ην. Βασίλειο) και Διδακτορικού Διπλώματος στη Φυσική (Βιοφυσική) από το ΕΜΠ (Τομέας Φυσικής, Γενικό Τμήμα ΕΜΠ και μετέπειτα ΣΕΜΦΕ). Υπήρξε επίσης μεταδιδακτορικός υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ) στο ΕΠΙΣΕΥ-ΣΗΜΜΥ-ΕΜΠ στην περιοχή της Ιατρικής Τεχνολογίας.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την In Silico Ογκολογία, την In Silico Ιατρική, την Πολυκλιμακωτή Προσομοίωση του Καρκίνου, τις Εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ιατρική και ιδιαίτερα στην Ογκολογία, την Υπολογιστική Ιατρική, τη Συστημική Ιατρική, την Ιατρική Ακριβείας (Precision Medicine), την Εικονική Φυσιολογία του Ανθρώπου, τη Συστημική Βιολογία, τη Βιοπληροφορική, τη Βιοϊατρική Τεχνολογία, την Εμβιομηχανική, τη Βιοοπτική, το Βιοηλεκτρομαγνητισμό, τον Υπολογιστικό Ηλεκτρομαγνητισμό και τα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά.

 

Περισσότερες πληροφορίες για τον Δρ. Γιώργο Σταματάκο